Portugese tegels, of wel decortegels genoemd, vormen al jarenlang een populaire keuze in binnenontwerp. Deze tegels komen oorspronkelijk uit Portugal, en zijn herkenbaar aan hun kleurrijke, decoratieve patronen. In deze uitgebreide gids geven we een gedetailleerde overzicht van wat Portugese tegels zijn, hoe ze worden gemaakt, waar ze worden gebruikt en welke voordelen en nadelen ze hebben. Alles wat je moet weten over het gebruik, aanvragen en leggen van Portugese tegels is hier te vinden.
Wat zijn Portugese Tegels?
Portugese tegels zijn decoratieve cement- of keramische tegels in klassieke maten en met patroONTT. Ze worden vaak gemaakt uit cement en pigmenten en worden handmatig geproduceerd door een gelaagd systeem van cementmengsels in mallen met daarboven een decoratieve toplaag. Dit proces, grotendeels hetzelfde voor zowel traditionele cement- als keramische tegels, gaf ooit bijzonder fijn uitgevoerde, stijlvolle patronen. Deze tegels zijn vooral bekend uit sfeervolle woningen uit de jaren twintig, waar ze werden gebruikt als de authentieke “visitekaart” in de hal of bij de ingang.
Traditioneel werden Portugese cementtegels gemaakt door cementmengsel in mallen te gieten en vervolgens in te persen met een patroonmal. Dit gaf kleurrijke tapijten van tegeltjes, elke met een ander onderdeel van het patroon. Het nadeel van deze techniek was echter dat de tegels zeer poreus waren, waardoor er gemakkelijk kleurstoffen en vetten in dreven. Hierdoor moesten ze vaak worden geschilderd of geimpregneerd. Bij keramische tegels is dit proces vergelijkbaar, maar de toplaag bestaat uit getegelde en geglazuurde klei die onder hoge temperatuur wordt gebakken. Dit maakt deze variant aanzienlijk onderhoudsvriendelijker.
De techniek en het esthetische effect van deze tegels zijn verleden tijd niet verloren gegaan en vinden recentelijk weer een comeback in trends als de stijl van Mediterranean, bohemien en zelfs de vintage-look. Hun gebruik is niet meer beperkt tot halruimtes of de ingang, maar ook in keuken, badkamer, tuin of als wanddecoratie.
Soorten en Materiaalsoorten van Portugese Tegels
Wat bepaalt nu eigenlijk het verschil tussen Portugese tegels, of is het gewoon een categorie? Het antwoord is dat er binnen de categorie 'Portugese tegels' duidelijke subcategorieën zijn, waaronder de bekendste zijn:
- Cementtegels: De originele vorm in de vorm van traditionele, keramische decoraties.
- Keramische tegels: Deze variant levert een betere verwerking, minder narekken (zoals vlekken en porositeit), en is beter geschikt voor gebruik binnen en buiten.
- Vintage of geleefde varianten: Geruilde of geoxideerde varianten die het gevoel van "oude tegels" of retro-stijl weergeven, vaak met een groezelig of verbleekt patroon.
- Moderne designs en grotere bestaansvormen: Ondanks de klassieke 10 x 10 cm of 12,5 x 12,5 cm maten worden ook grotere tegels aangeboden, die een gevoel van eenvoud en ruimtegevoel creëren in plaats van de traditionele miniature effecten.
Cementtegels
Cementtegels worden op precies de wijze van het vroeger productieproces gemaakt en zijn dus poreus. De toplaag van de tegel bestaat meestal uit een mengsel van marmerpoeder en kleurpigmenten, aangebracht in een patroontoepassing. De uitslag hiervan is een tegel met duidelijke kleurcontrasten, waarvan iedere tegel uniek is. Omdat de zand- en cementmengsels met pigmenten opgehecht worden, kunnen de tegels tijdens de productie variaties vertonen in kleur of glans.
Voordeel van cementtegels is dan ook dat ze uniek zijn, maar het nadeel ligt in de onderhoudsbehoefte. Deze tegels zijn bijzonder gevoelig voor vet, zout, kleurstoffen en vocht en moeten regelmatig worden schoongemaakt en mogelijk geimpregneerd.
Keramische tegels
Keramische tegels vullen deze functionaliteit in. Deze worden gemaakt door een toplaag van geglazuurd kleimaal op een onderliggende keramische laag aan te brengen. Door deze behandeling werden de tegels dichter, vaker en dus aanzienlijk minder onderhoudsgevoelig. Keramische tegels zijn tegenwoordig de meest gebruikte vorm van de Portugese tegel en vormen het populairste deel van tegelbedrijven.
Ze zijn geschikt voor zowel vloeren als muren, binnen én buiten. Doordat deze tegels kleurvast, vormvast en slijtvast zijn, worden ze vaak geplaatst in ruimtes met veel beweging, zoals halen, toiletten, badkamers of keukens. Buiten worden ze bijvoorbeeld gebruikt in terrassen of woonplekken waar sfeer gewenst is zonder onderhoudsproblematiek.
Vintage en modern designs
Naast de traditionele en keramische variant, worden ook vintage-style tregels aanbieden. Deze vertonen het effect van getimmerde of "antiek" uitstraling. Ze kunnen bijvoorbeeld worden gebruikt in stijlen zoals bohemienne of industrial, waar het gevoel van oude tegels een decoratieve prik geeft aan woon- of winkelruimtes.
Daarnaast zijn grotere tegels beschikbaar voor wie niet direct de gevoel van miniature tegels wil. Deze kunnen bijvoorbeeld bestaan uit tegels van 20 x 20 cm met dezelfde klassieke afbeelden maar groter dan traditioneel. Ze zijn makkelijker te leggen en brengen eveneens verfraaiend effect dat opvalt in ruimtes zoals badkamers, halen en kantoren.
Materialen en Toepassingsgebieden
De uitvoering van Portugese tegels schuift zich van binnen naar buiten, van keuken naar badkamer, maar de stijl is vrij universeel. Hieronder een overzicht van de toepassing:
| Gebruik | Gebruikingsvoorbeeld | Materiaal | Kenmerk |
|---|---|---|---|
| Wandtegel | Ketting van tegeltjes in badkamer of keukenwand | Keramiek | Drukke vorm, kleurrijk |
| Vloertegel | Halvloer, vooral als centraal punt van het huis | Cement of keramische | Veel gebruik in vloeren |
| Tuin of terras | Rondom terras, in sfeervolle buitenruimte | Cement of keramische | Bestand tegen vocht |
| Decoratieve geur | Wand of hoek om stijl te bevestigen | Keramische tegel | Creatieve invul |
| Tegelwand | Wand met gemaakt sfeerpatroon | Keramisch | Decoratief effect |
Let op, zoals aangegeven in het oorspronkelijke informatiebestand, zijn cementtegels meestal alleen geschikt voor wanden, binnen, of op plekken waar de tegels snel kunnen worden gereinigd. Door hun gevoeligheid voor vlekken en slijtage zijn ze min of meer niet geschikt als vloertegels in hoge intensiteit. Keramische tegels zijn dus altijd de betere keus in deze situaties.
Wat zijn de mogelijke maatvoeringen?
Hoewel de traditionele 10 × 10 cm tegel blijft het duidelijkste beeld van Portugese tegels, zoals aangegeven in het context materiaal, is de markt tegenwoordig rijk aan varianten en maten. De populairste is:
- 10 × 10 cm – deze standaardmat is het duidelijkste en is bijzonder geschikt voor sfeervolle afbeeldingen.
- 20 × 20 cm – groter in formaat, is dit vooral handig voor snelle legwerken en voor op wanden als statement maatje.
- Grotere tegels die meerdere tegeltjes simuleren in één stuk, bijvoorbeeld van 20 × 20 cm waar een afbeelding is van 4 tegeltjes, worden steeds populairder bij modernizers.
De meeste fabrikanten en fournisseurs delen deze maten, en sommige beschikken over unieke of creatieve patronen.
Zelf tegels leggen of via professionals?
Het leggen van wat kleine, klassieke Portugese tegeltjes kan technisch gezien in bijna elk project zelf worden gedaan. Als je echter kiest voor grotere of bijzondere patronen, kan het verstandig zijn om hier professionele assistentie bij te werven, in het bijzonder voor het leggen van keramische wand- en vloertegels die eisen doen aan keiharde opbrengsten.
Voor een zelflegwerkliefhebber zijn de nadelen van concrete kleine tegels ook gelijk: het aantal legstukjes kan al bij een kleine ruimte flink zijn en vergt vele precisie tijdens het inlassen en slijpen.
Stappen voor het leggen van zelfstandig
- Voorbereiding van oppervlak: Zorg dat de wand of vloer schoon, plat en voldoende hard is om de tegel te behouden over.
- Uitschot en maatlijnen: Gebruik horizontaire- en verticale lijnen om een gestructureerde en gelijkwaardig legstuk te garanderen.
- Inlassen van tegelsetje: In ieder geval voor tegels van keramisch materiaal is het essentieel het goed en vloeiend legstaal te gebruiken.
- Slijpen en opsporen: De zichtbare lijnen tussen de tegels moeten worden gepoetst en in het geval van wandwerk, het slijpmateriaal voldoende is voor een glad oppervlak.
- Afwerking: Na het laten drogen, wordt het oppervlak volledig gereinigd, waarbij het bijvallen van inlaagslijm en eventueel extra glans of impregnatie is van toepassing, in het geval van cementtegels.
Bij professionals houden ze dit zelfs rekening met het werken onder toezicht van meerdere mensen of ook het gebruik van snelle legmachines voor het opvullen van de ruimte.
Wat zijn voordelen en nadelen van Portugese tegels?
Voordelen
- Authentieke uitstraling: Geen andere tegelsoort wordt zo herkenbaar gevonden in een Mediterrane of bohemien stijl.
- Verschillende toepassingsmogelijkheden: Ze zijn geschikt voor binnen en buiten, en voor wand en vloer.
- Unieke patronen: Iedere tegel, of ze nu gemaakt is van cement of keramiek, heeft een uniek verhaal, waardoor het oog niet alleen moet vangen maar ook de indrukken.
- Duurzaamheid (of niet): Dit hangt af van het gebruik. Keramische tegels zijn in elk geval harder dan cement met kleurpigmenten.
- Populaire keuze: Ze lijken populair genoeg om direct gebruik te kunnen vinden bij verschillende stijlen, waaronder vintage, rustige, of zachte kleurenstijl.
Nadelen
- Hoog onderhoud (cement): Cementtegels, zoals gemeld, moeten vaak worden geïmpregneerd of schoongemaakt. Ze zijn zeer gevoelig voor vet, kleurstoffen en zout.
- Verbruik (alle soorten maar vooral cement): Kleine tegels zoals 10 x 10 cm betekenen dat je veel onderdeeltjes moet hanteren, waardoor het inleggen en opschonen lasten kan opleggen.
- Prijsvariaties: Keramische tegels zijn aanzienlijk duurder dan de klassieke cementtegels, maar goedkoper dan andere creatieve stijl teilen zoals het glas of de zachte kleuwegroep.
Wanneer zijn Portugese tegels geschikt te gebruiken?
Hoewel ze universel kunnen lijken, zitten er beperkingen aan de mogelijke toepassing.
- In badkamer: Door het vochtige klimaat is het cruciaal om tegels te kiezen die minimaal slijtvast, waterdicht en snel te schoonmaken zijn. Keramische tegels zijn hier het beste, want hun laag voorkomt doorzichtigheid en vlekken. Cementtegels zijn in de regel slechts geschikt voor wanden en niet voor vloeren, tenzij de tegels grondig worden geïmpregneerd.
- In keuken: Koken is een vijand voor tegels; vooral voor zeer porouse tegels zoals cement. Hier kiezen de meeste van keramisch om de tegel duurzaam te houden bij vocht en vet.
- In hal of ingangsdeel: Het klassieke plekje van de tegel is hier. Een grote tegelgroep of kleurrijke tegelpatroon vormt bijvoorbeeld een prachtig spek van sfeer en stijl op het oog.
- Buiten: Voor buitenruimtes zoals terrassen of kleineschuren. Er zijn cement- en keramische tegels die geschikt zijn voor beton, zand en water.
Kies het juiste tegeltype voor de locatie
| Locatie | Geschikt type | Reden |
|---|---|---|
| Badkamer | Keramische tegels (of glazuur) | Goed tegen vocht; minimaal onderhoud |
| Keuken | Keramische tegels | Goed tegen vet en schoonmaakmiddelen |
| Hals en voorkamer | Keramiek of creatieve vintage-tegel | Zinderig sfeer en onderhoudsbehoefte |
| Buitenruim | Keramische tegels of belegde cementtegels | Bestand tegen omgeving en stijl |
| Wanddecoratie | Stijlvol keramiek of creatieve patroon | Creatieve afwerking in ruimtes zonder verkeer |
Zorg dus altijd dat de locatie aan de eisen voldoet aan het gebruikstype tegel en de verwachte lading.
Hoe krijg ik een sample en hoe koop ik ze?
Velen vertrouwen ervaring met tegels, en de meeste levers voorzien dus een sample van hun product, en dit is gemakkelijk te bestellen of te verkennen in de winkel.
Voorbeelden:
- Via online winkels: Bepaald websites zoals Tegelfabriek Nederland, Designtegels of Tegelmegashop offensie van samples, zodat de klant kan zien over welk product het gaat. Vaak zijn deze ook voorzien van de kwaliteit en hoe het eruitziet als het opgezet wordt in een kleurrijke of neutrale ruimte.
- Bij de fabrikant: Voor zowel cement- als keramische tegels is het mogelijk om voorbeelden van patronen, kleuren en maten online te bestellen. Dit is de voorkeur in zorgvuldige keuze, aangezien het visuele effect bepalend is.
- Showrooms: Tegelbedrijven zoals Steenberg entegels of ook Megadump in Nunspeet stellen voorzien dat men kan kijken. In de meeste gevallen zijn grote batches van tegels voorzien als unieke exemplaren, zoals het geval is in de showroom van Megadump in Nederland.
Bestellen in de praktijk
Een voorbeeldbestelling is meestal binnen 2 dagen aangekomen bij de huishouden. Onlinekoop is het meest voorkeur.
Innovaties in tegelproductie
Hoewel het klassieke productieproces en de stijl bijna niet veranderd zijn in tientallen jaren, is wel duidelijk dat de markt zich heeft toegepast op de moderne eisen van gebruiksgemak en duurzaamheid. Zo kunnen we:
- Impregnatie en extra bescherming: Traditionele cementtegels zijn tegenwoordig vaak voorzien van een laagje waterafstotende coating dat maakt dat het minder nodig is om ze schoon te maken.
- Verwerkt productieproces: Door het gebruik van glazuur en keramische technieken wordt het eindproduct aanzienlijk langer bestand tegen fysieke en chemische invloeden.
- Duurzaamheid: Tegeltekenaren zet aandacht op materialen die minder verbruik en terugleggen.
Conclusie
Portugese tegels vormen niet alleen een historisch bijzondere esthetiek, maar ook een moderne optie die het best zowel in esthetiek als praktisch gebruik zich kan ontvouwen. Zowel als wand- als vloertegels zijn ze geschikt, het materiaal is afhankelijk van toepassing en klimateken. Het kiezen van keramische varianten is meestal de meest praktische keuze in de meeste huidige toepassingen en ruimtes. Deze tegels voegen met hun kleurrijke en decoratieve patronen een uniek en warm karakter toe aan binnen- en buitenruimtes van huis of winkel.
Voor wie op zoek is naar betekenis, schoonheid en sfeer, zijn deze tegels een uitstekende keuze. Of je nu een vintage look zoekt, een rustige kleurrijke combinatie, of een meervoudig patroon, deze tegels leveren meestal het juiste evenwicht. De voorkeur ligt echter bij keramische tegels in de keuken, badkamer en hal.
Voor meer informatie en om samples aan te vragen, verwijzen we u naar de voorzieningen van levertijd en klantenservices van o.a. Tegelfabriek Nederland, Steenbergentegels of Tegelmegashop. Laat je inspireren, kies ervaring en kies kwaliteit.