Voor wie op zoek is naar een originele en duurzame manier om het uiterlijk van buitenmuren of terrasvloeren te vernieuwen, biedt het schilderen van tegels een aantrekkelijke oplossing. Tegels zijn sinds de zestiende eeuw in gebruik en werden vroeger vaak schilderachtig gebruikt in interieurs en exterieurs. Tegenwoordig zijn tegels echter niet alleen esthetisch, maar ook functioneel geschikt voor schilderingen, vooral in buitenomgevingen. In dit artikel worden relevante technieken, producten en toepassingen besproken, met een focus op zowel historische contexten als moderne toepassingen.
Historische context van geschilderde tegels
In de zeventiende en achttiende eeuw werden tegels in de Nederlandse woningbouw veel gebruikt voor schilderingen. Tegelschilders, vaak zonder de status van grote kunstenaars, gebruikten gravures van bekende figuren zoals Pieter Schut als voorbeeld voor hun werken. Deze tegels werden schilderachtig gebruikt in schouwen, gangen, trapportalen en keukens. Bijbelse voorstellingen, zoals ruiters, soldaten, schepen, dieren, bloemen, landschappen en figuren die beroepen uitoefenden, zijn veelvoorkomend op tegels van die tijd. Tot op heden zijn er 592 verschillende Bijbelse voorstellingen op tegels bekend.
Buitenlandse opdrachten voor geschilderde tegels en tegeltableaus (meerdere tegels met één voorstelling) werden voornamelijk uitgevoerd door tegelbakkers uit Rotterdam, Delft, Amsterdam, Harlingen en Makkum. Deze tegels werden besteld voor paleizen, kerken, kloosters en zelfs particuliere woningen in landen zoals Portugal, Spanje, Brazilië, Frankrijk, Duitsland, Engeland, Polen, Scandinavië en Rusland. De zeventiende-eeuwse tegelschilder Cornelis Bouwmeester maakte bijvoorbeeld veelgezochte tegeltableaus met haven- en riviergezichten, waarvan exemplaren te zien zijn in Lissabon en Parijs.
Deze historische context geeft aan dat geschilderde tegels niet alleen een functionele, maar ook een artistieke rol speelden. Tegenwoordig zijn geschilderde tegels minder vaak te vinden in de traditionele vorm, maar worden ze opnieuw populair in moderne ontwerpen, met nieuwe technieken en materialen.
Moderne producten en technieken voor het verven van buiten-tegels
Het schilderen van tegels in de 21e eeuw vereist specifieke producten en technieken om zowel de esthetiek als de functionaliteit van de tegels te behouden. Tegels zijn vaak glad en geglazuurd, wat maakt dat het niet eenvoudig is om verf op het oppervlak te fixeren. Inno Tegelprimer is een product dat speciaal is ontwikkeld voor het voorbehandelen van geglazuurde tegels. Dit is een watergedragen, 1-component primer op basis van silanen en hechtverbeteraars. Het zorgt voor een uitstekende hechting op gladde oppervlakken, wat essentieel is voor het schilderen van tegels.
Na het aanbrengen van de primer kan een topcoating worden aangebracht. Inno Topcoat 2K Kleur is een 2-componenten vloercoating die geschikt is voor zwaarbelaste vloeren en tegels. Deze coating is bijzonder geschikt voor tegels die worden blootgesteld aan zonlicht of vloerverwarming. De verf is slijtvast, dampdoorlatend, bestand tegen UV-licht en weekmakers, en kan in diverse kleuren worden aangebracht, waaronder RAL- en NCS-kleuren.
Een klant die zijn terrasvloer wilde schilderen, volgde een specifieke procedure. Eerst bracht hij Inno Ontvetter aan om de tegels grondig schoon te maken. Daarna gebruikte hij Inno Tegelprimer, die flinterdun moet worden aangebracht. Nadat de primer gedroogd was, bracht hij twee lagen van Inno Topcoat 2K Kleur aan. Voor elke laag gebruikte hij een nieuwe verfroller om ervoor te zorgen dat de verf homogeen verspreid wordt. In lastige hoeken gebruikte hij een handrollertje of kwast.
Deze methode zorgde voor een uniforme en duurzame afwerking van de tegels. Het proces verliep zonder grote problemen, dankzij het correcte gebruik van producten en technieken.
Toepassingen van schilderingen op tegels in externe ruimtes
Schilderingen op tegels kunnen niet alleen esthetisch aantrekkelijk zijn, maar ook functioneel worden ingezet. In externe ruimtes, zoals terrassen, binnenhoven en balkons, is het gebruik van schilderingen op tegels een manier om het uiterlijk van de ruimte te verfrissen zonder het onderliggende oppervlak te vervangen. Omdat tegels duurzaam en waterdicht zijn, zijn ze ideaal voor schilderingen in buitenomgevingen.
In de praktijk wordt vaak gekozen voor een matte uitstraling, die harmonieus past bij moderne en industriele interieurs. Matte coatings zoals Inno Topcoat 2K Kleur zijn populair omdat ze zowel esthetisch aantrekkelijk zijn als bestand tegen UV-licht en slijtage.
Een belangrijk voordeel van het schilderen van tegels in externe ruimtes is dat het relatief kostenefficiënt is vergeleken met het leggen van nieuwe tegels. Tegels kunnen worden gerecycled en herbekleurd, waardoor het een duurzame keuze wordt.
Tegels als ondergrond voor schilderingen
Het kiezen van de juiste tegel is cruciaal voor het succes van een schilderproject. Moderne tegels zoals de collecties van Mutina (zoals Fringe, Cera en Mater) zijn ontworpen met specifieke afwerkingen die geschikt zijn voor schilderingen. De Fringe-collectie bijvoorbeeld, ontworpen door Michael Anastassiades, is gegraveerd met fijne lijnen die een subtiel reliëf creëren. Deze tegels zijn gemaakt voor zowel binnen als buiten en kunnen in combinatie met bijpassende decors worden gebruikt om een luxueuze uitstraling te creëren.
De Cera-collectie van Mutina is geïnspireerd op gesmolten was en heeft een rijke textuur en subtiele kleurschakeringen. De zachte CeraSilk-afwerking en de drie natuurlijke kleurenpaletten (Luce, Fumo, Incenso) brengen warmte en karakter in externe ruimtes. Deze tegels zijn geschikt voor wanden en vloeren, zowel binnen als buiten.
De Mater-collectie van Mutina benadrukt de kracht van natuurlijke materialen en biedt een industriële touch. De tegels zijn gemaakt van hoogwaardige materialen en zijn beschikbaar in verschillende kleuren en formaten, waardoor ze geschikt zijn voor moderne interieurs en externe toepassingen.
Duurzame aspecten van schilderingen op tegels
Schilderingen op tegels kunnen ook bijdragen aan duurzame woningbouwpraktijken. Tegels zijn vaak gemaakt van gerecyclede materialen of kunnen zelf worden gerecycled. De I Cementi-collectie bijvoorbeeld is ontworpen met eco-vriendelijke technologie en bestaat voor 100% uit gerecyclede restproducten van steenproductie.
Het hergebruik van tegels door het schilderen ervan is een duurzame manier om het uiterlijk van een ruimte te verfrissen. Tegels hoeven niet verwijderd en vervangen te worden; met de juiste coatings en technieken kan het oppervlak worden herbekleurd zonder dat het materiaal verloren gaat. Dit beperkt de afvalproductie en vermindert de belasting op de omgeving.
Technische kenmerken van coatings voor buiten-tegels
De coatings die geschikt zijn voor het schilderen van tegels in externe ruimtes moeten voldoen aan specifieke eisen. Ze moeten UV-bestendig zijn, zodat de kleur niet verbleekt onder invloed van zonlicht. Ze moeten ook slijtvast zijn, omdat tegels vaak gebruikt worden voor wandelingen of lopen. Daarnaast moeten coatings dampdoorlatend zijn, zodat de tegels niet onder vochtlast komen te staan.
Inno Topcoat 2K Kleur voldoet aan deze eisen. Het is bestand tegen weekmakers, zonlicht en slijtage en kan worden gebruikt op tegels met vloerverwarming. Dit maakt het geschikt voor toepassing in buitenruimtes, waar tegels vaak blootstaan aan extreme weersomstandigheden.
De toepassing van deze coatings vereist echter een zorgvuldige voorbereiding. Het oppervlak moet grondig schoongemaakt worden, doorgaans met een ontvetter zoals Inno Ontvetter. Vervolgens moet een primer aangebracht worden om een goede hechting tussen de tegel en de coating te garanderen. Pas na deze voorbehandeling kan de coating aangebracht worden.
Praktische overwegingen bij het schilderen van tegels
Het schilderen van tegels is een proces dat niet alleen technisch, maar ook praktisch moet worden uitgevoerd. Er zijn een aantal overwegingen die belangrijk zijn bij het plannen van zo’n project:
Werkomstandigheden: Het schilderen van tegels is meestal een handmatig proces. Het vereist de juiste gereedschappen, zoals rollers, kwasten en schepjes. Het is belangrijk om voldoende ruimte en tijd in te plannen voor het project.
Weersomstandigheden: Het schilderen van tegels in de buitenlucht vereist gunstige weersomstandigheden. Het is niet aan te raden om te schilderen in regen of hoge wind, omdat dit kan leiden tot ongelijke afwerkingen of verlies van hechting.
Kleurkeuze: De keuze van de kleur is essentieel voor de esthetiek van het project. Het is belangrijk om te overwegen hoe de gekozen kleur zich gedraagt onder invloed van zonlicht en regen. Matte coatings zijn vaak een betere keuze in externe ruimtes, omdat ze minder reflecteren en harmonieus passen bij moderne ontwerpen.
Duurzaamheid: Het kiezen van coatings die duurzaam zijn en milieuvriendelijk zijn, is een aanrader. Duurzame coatings zoals Inno Topcoat 2K Kleur zijn geschikt voor zowel binnen als buiten en hebben een lage CO2-uitstoot.
Onderhoud: Tegels die zijn geschilderd met coatings zoals Inno Topcoat 2K Kleur vereisen weinig onderhoud. Ze zijn slijtvast en kunnen gedurende jaren behouden blijven, zolang ze correct zijn aangebracht.
Esthetische opties en combinaties
Een van de voordelen van het schilderen van tegels is dat het veel mogelijkheden biedt voor creatieve combinaties. Tegels kunnen in verschillende kleuren en formaten worden geschilderd, waardoor het mogelijk is om een unieke look te creëren. Bijvoorbeeld, de Fringe-collectie van Mutina is beschikbaar in twee formaten (Thin en Bold) en vijf kleuren (wit, antraciet, grijs, rood en roze). Door deze kleuren en formaten te combineren, kan een speels en dynamisch effect worden gecreëerd.
De Cera-collectie biedt ook diverse opties voor het schilderen van tegels. De drie natuurlijke kleurenpaletten (Luce, Fumo, Incenso) kunnen worden gecombineerd met andere kleuren en patronen om een warme, karaktervolle sfeer te creëren. Deze combinaties zijn niet alleen esthetisch aantrekkelijk, maar ook functioneel geschikt voor zowel binnen als buiten.
Veiligheid en toepassing in externe ruimtes
Het schilderen van tegels in externe ruimtes vereist ook aandacht voor veiligheid. Tegels die worden gebruikt op terrassen of balkons moeten voldoen aan veiligheidsnormen. Het schilderen van tegels met coatings die slijtvast en antislip zijn, kan helpen om slipgevaar te beperken.
Inno Topcoat 2K Kleur is slijtvast en kan veilig worden gebruikt in externe ruimtes. Het is bestand tegen zonlicht, regen en slijtage, waardoor het een betrouwbare keuze is voor het schilderen van tegels in buitenomgevingen.
Conclusie
Het schilderen van tegels in externe ruimtes is een technisch en esthetisch uitdagend proces, dat goed kan bijdragen aan het verfrissen van een ruimte. Moderne coatings zoals Inno Topcoat 2K Kleur en Inno Tegelprimer bieden betrouwbare oplossingen voor het schilderen van tegels in buitenomgevingen. De techniek is gebaseerd op zorgvuldige voorbereiding, het gebruik van geschikte producten en het toepassen van een correcte procedure.
In historische contexten werden tegels vaak schilderachtig gebruikt in schouwen, trapportalen en andere interne ruimtes. Tegenwoordig worden tegels opnieuw gebruikt voor schilderingen, maar dan met moderne technieken en materialen. Deze nieuwe aanpak biedt niet alleen esthetische voordelen, maar ook duurzame opties voor het verfrissen van externe ruimtes.
Het schilderen van tegels is dus een veelbelovende methode voor wie op zoek is naar een originele, duurzame en functionele manier om buitenruimtes te verfraaien. Door het juiste materiaal en de juiste techniek te kiezen, is het mogelijk om een unieke, karaktervolle ruimte te creëren die past bij de behoeften van de bewoner.