Het hergebruik van oude tegels is niet alleen een duurzame keuze, het biedt ook concrete financiële voordelen voor bedrijven en particulieren. In het kader van de groeiende circulaire economie wordt steeds meer aandacht besteed aan het opnieuw inzetten van gebruikte materialen, waaronder tapijttegels en oude wand- en vloertegels. Deze praktijk leidt niet alleen tot het verminderen van afvalstromen en het behoud van grondstoffen, maar kan ook leiden tot een terugvergoeding of zelfs een winst voor degene die de tegels afgeeft. In dit artikel wordt ingegaan op hoe hergebruik van oude tegels werkt, welke voordelen het biedt, en waarom het een steeds belangrijkere rol speelt in de bouw- en renovatiesector.
De praktijk van hergebruik van tapijttegels
Sinds enkele jaren wordt er intensiever gewerkt aan het hergebruik van tapijttegels, met name in kantoorgebouwen. Deze tegels zijn vaak nog in goede staat en kunnen met minimale voorbereiding worden opnieuw ingezet. Een voorbeeld is het samenwerkingsschema tussen Sparo en Interface, waarbij de hele keten – van inzamelen tot verkoop – wordt georganiseerd. In dit proces wordt niet alleen het logistieke aspect verzorgd, maar ook de kwaliteitsbeoordeling van de tegels.
Een belangrijk aspect van het succes van deze aanpak is de communicatie tijdens de verwijdering. Zoals uit meerdere bronnen blijkt, is het van essentieel belang dat de tegels zorgvuldig worden verwijderd en opgestapeld om schade te voorkomen. Dit zorgt ervoor dat de herbruikbaarheid aanzienlijk toeneemt. In het begin was dit percentage ongeveer 40 procent; tegenwoordig is dat gestegen tot 60 procent. Deze toename wordt toegekend aan het gestructureerdere proces en het betere inzicht in welke tegels geschikt zijn voor hergebruik.
Een concrete voorbeeld van deze praktijk is te vinden in het werk van AFAS, een bedrijf dat ruim 5.500 vierkante meter tapijttegels heeft laten verwijderen. Deze tegels werden door Sparo gesorteerd en eventueel opnieuw verkocht. Het bedrijf kreeg hierbij een terugvergoeding voor de ingezamelde tegels, wat het financieel aantrekkelijker maakt om de materialen op een duurzame manier te verwerken in plaats van ze in de container of verbrandingsinstallatie te gooien.
De financiële voordelen voor bedrijven en particulieren
Het hergebruik van oude tegels biedt duidelijke financiële voordelen. In normale omstandigheden betalen bedrijven geld voor het verwijderen en afvoeren van oude tegels. Deze kosten kunnen aanzienlijk zijn, vooral bij grote projecten. Als de tegels echter herbruikbaar zijn en opnieuw worden verkocht, kan de klant een deel van deze kosten terugkrijgen. In sommige gevallen is het zelfs zo dat de klant een netto winst maakt, wat het hergebruik extra aantrekkelijk maakt.
In een praktijkuiting van deze mogelijkheid zegt Roelofsen van Sparo: “Als bedrijven zuinig zijn geweest op hun vloer kan het zelfs geld opleveren. In plaats van betalen voor de kosten krijgen ze dan geld terug voor hun oude vloer of ze houden de kosten op nul.” Deze aanpak maakt het hergebruik van oude tegels niet alleen duurzaam, maar ook financieel verantwoord.
Deze strategie past binnen de bredere inzet voor circulaire economie, waarbij de kringloop van grondstoffen zo ver mogelijk wordt gesloten. De R-ladder, zoals die door het Planbureau voor de Leefomgeving is ontwikkeld, stelt hergebruik op een hoger niveau dan recycling. Dit benadrukt de waarde van het opnieuw inzetten van gebruikte materialen, niet alleen uit duurzaamheidsoverwegingen, maar ook vanwege de lagere kosten in vergelijking met het afvalverwerken of heraanmaken van materialen.
Het hergebruik van oude tegels in woningen
Het hergebruik van oude tegels is niet alleen van toepassing op kantoorgebouwen, maar ook op woningen. In de context van renovaties en verbouwingen wordt steeds vaker gebruikgemaakt van antieke wand- en vloertegels. Deze tegels worden vaak gevonden in oude boerderijen of grachtenpanden, waar ze jarenlang zijn gebruikt en nu als bouwmaterialen opnieuw inzetbaar zijn.
Oudbouwhandel.nl is een voorbeeld van een partij die actief op zoek is naar oude tegels die geschikt zijn voor hergebruik. Ze zoeken bijvoorbeeld naar tegels met afmetingen van circa 13 x 13 cm in verschillende kleuren en patronen. Deze tegels worden gebruikt voor het restaureren van interieurs, waarbij de oude charme en het ambachtelijke karakter van de tegels worden benut. De waarde van deze materialen ligt niet alleen in hun esthetiek, maar ook in hun geschiedenis en het feit dat ze duurzaam gebruikt kunnen worden.
Ook particulieren kunnen er financieel baat bij hebben om oude tegels te verkopen. Veel mensen hebben oude tegels op zolder of in de kelder liggen die bijvoorbeeld afkomstig zijn van een inboedelopruiming of een verbouwing. Door deze tegels aan te bieden aan bedrijven die hiermee werken, kunnen ze niet alleen ruimte vrijmaken, maar ook geld verdienen of terugvergoeding krijgen.
De rol van duurzaamheid en circulaire economie
De circulaire economie speelt een steeds belangrijkere rol in de bouwsector. Het hergebruik van oude tegels is een voorbeeld van hoe bedrijven en particulieren bijdragen aan een duurzamere toekomst. Door gebruikte materialen opnieuw in te zetten, wordt het gebruik van nieuwe grondstoffen verlaagd en wordt afval verminderd. Bovendien leidt het tot minder CO₂-uitstoot, omdat het verbranden van materialen of het opnieuw produceren van nieuwe tegels wordt voorkomen.
In het kader van circulaire economie worden ook andere materialen hergebruikt, zoals gevelbekleding, toiletpotten, ramen, kabelgoten en trapconstructies. Deze materialen worden vaak van oude gebouwen gehaald en opnieuw ingezet in nieuwe projecten. Dit helpt om de levenscyclus van materialen te verlengen en zo het milieu te beschermen.
Bijvoorbeeld, het kantoorproject van Beneens maakt gebruik van circulaire tapijttegels en andere hergebruikte materialen. Hierbij zijn 12 procent van de gebruikte bouwmaterialen eerder gebruikt in andere gebouwen. Deze aanpak maakt het project niet alleen duurzamer, maar ook visueel aantrekkelijker. De gebruikte keramische tegels, voorzien van een kurklaag, worden bijvoorbeeld opnieuw ingezet in de inrichting van kantoorruimtes.
Het belang van kwaliteitsbeoordeling en voorraadbeheer
Een cruciaal aspect van het hergebruik van oude tegels is de kwaliteitsbeoordeling. Niet alle tegels zijn geschikt voor hergebruik, en het is van belang dat ze correct worden gesorteerd. Sparo heeft bijvoorbeeld een voorraad van 40.000 vierkante meter hergebruikte vloertegels, wat aangeeft dat het marktsegment groeit. Het beheer van deze voorraad is essentieel om ervoor te zorgen dat de tegels op tijd worden ingezet en dat de kwaliteit wordt gewaarborgd.
De groei van de voorraad leidt ook tot meer keuzevrijheid voor klanten. Echter, zoals uit meerdere bronnen blijkt, zijn er nog steeds bedrijven die niet voldoende gebruik maken van hergebruikte tegels. Het overtuigen van klanten dat een gebruikte tegel een betrouwbare en esthetische keuze is, kost tijd en inzet. Toch is het een proces dat zich in de loop der jaren ontwikkelt, vooral als er duidelijke voordelen zijn in termen van duurzaamheid en kostenbesparing.
De toekomst van hergebruik in de bouwsector
Het hergebruik van oude tegels is slechts een aspect van de bredere inzet op circulaire economie in de bouwsector. Het aantal vierkante meter dat jaarlijks wordt ingezameld en hergebruikt is gestegen van 10.000 naar 60.000. Deze groei is een teken van de veranderende mindset in de sector, waarbij duurzaamheid en economische voordelen steeds meer in balans worden gebracht.
Een voorbeeld van hoe bedrijven hierin voorbeeldfunctie vervullen is AFAS, dat de verwijdering van oude tapijttegels als onderdeel van hun renovatieproject heeft ingezet. Dit bedrijf kreeg niet alleen financiële voordelen uit het hergebruik van de tegels, maar ook publiciteit voor hun duurzame aanpak. Dit laat zien dat het hergebruik van oude tegels niet alleen een technische of economische keuze is, maar ook een marketingstrategie kan zijn.
Conclusie
Het hergebruik van oude tegels biedt zowel financiële als duurzame voordelen. Voor bedrijven kan het leiden tot terugvergoeding of zelfs winst, terwijl voor particulieren het hergebruik van oude tegels een manier is om ruimte vrij te maken en geld te verdienen. In de bouwsector draagt deze aanpak bij aan de circulaire economie, waarin materialen zo ver mogelijk worden hergebruikt in plaats van weggegooid of verbrand.
De groei van het hergebruik van tegels, met name tapijttegels, laat zien dat dit een steeds groter marktsegment wordt. Het is echter nog steeds van belang om klanten te overtuigen dat gebruikte tegels een betrouwbare en esthetische keuze zijn. Door het verbeteren van communicatie, voorraadbeheer en kwaliteitsbeoordeling kan het hergebruik van oude tegels nog verder worden ontwikkeld.