Het Startmenu van Windows 10 is een van de meest gebruikte, maar ook meest besproken onderdelen van het besturingssysteem. Voor veel gebruikers vormt het een bron van frustratie door een rommelige verzameling van tegels die vaak niet omgevraagd zijn, een onoverzichtelijke blauwe achtergrond en voortdurend knipperende "live-tegels" met overbodige informatie. De term "tegels" verwijst in deze context naar interactieve snelkoppelingen die toegang bieden tot programma's, bestanden en apps. Hoewel Microsoft deze functie als een modernisering van het klassieke menu introduceerde, vereist het een zorgvuldige aanpassing om het overzichtelijk en esthetisch aantrekkelijk te maken. Dit artikel biedt een diepgaande analyse van de techniek, de aanpassingsmogelijkheden en de onderliggende mechanismen van het beheren van grote tegels in Windows 10, gebaseerd op de beschikbare technische feiten.
De Structuur en Opbouw van het Startmenu
Om de functie van grote tegels te begrijpen, is het noodzakelijk eerst de architectuur van het Windows 10 Startmenu te analyseren. Het menu is grofweg verdeeld in drie distincte gebieden die naast elkaar staan. Aan de linkerkant bevindt zich een smalle kolom die dient als navigatiepunt voor instellingen, persoonlijke mappen en de functie om af te melden of een andere gebruiker aan te melden. Direct naast deze kolom ligt de thuisbasis van het klassieke startmenu, bestaande uit een alfabetisch gesorteerde lijst van alle geïnstalleerde apps en applicaties. Het grootste gebied, uiterst rechts, is gewijd aan de tegels. Dit zijn pictogrammen van verschillende grootte die verwijzen naar programma's of apps, die ook kunnen verschijnen als 'live tiles'.
Deze structuur creëert een dynamisch landschap waar gebruikers direct toegang hebben tot hun meest gebruikte tools. Tegels zijn feitelijk niets anders dan knoppen met een snelkoppeling naar een bepaald programma. Ze kunnen worden vastgemaakt aan het Startmenu of aan de Windows taakbalk onderaan het scherm. De flexibiliteit van dit systeem ligt in de mogelijkheid om tegels in groepen te verdelen, waarbij elke groep een eigen naam kan krijgen. Een gebruiker kan bijvoorbeeld een groep maken met de naam "Microsoft Office programma's" en een andere groep met de naam "Spelletjes". De naam van een groep kan worden gewijzigd door op de naam te klikken, het kruisje aan de rechterkant te selecteren om de naam te verwijderen en vervolgens een nieuwe naam in het tekstvak in te typen.
De Evolutie van Het Ontwerp en Transparantie
Microsoft blijft bezig met het aanpassen van zijn Windows Startmenu om de gebruikerservaring te verbeteren. Een van de belangrijkste ontwikkelingen betreft de introductie van transparante tegels. Het doel van deze aanpassing is het menu overzichtelijker te maken. Het oude Startmenu stond bekend om grote tegels die vaak niet gevraagd waren door de gebruiker. Ook de blauwe achtergrondkleur die Microsoft veel van de tegels meegeeft, wordt door veel gebruikers als onoverzichtelijk ervaren.
Voor apps zoals Edge, Office-programma's en standaard-apps zoals Mail en de Rekenmachine, test Microsoft nu een nieuwe, meer transparante opmaak. Deze nieuwe interface doet qua kleurgebruik denken aan het Windows 10X-besturingssysteem, waaraan Microsoft werkt voor onder andere zijn Surface-apparaten. Volgens het bedrijf oogt het nieuwe menu zowel in de lichte als de donkere modus een stuk frisser. In de donkere modus lijkt het verschil echter minder opvallend. Deze nieuwe interface is voorlopig enkel beschikbaar als deel van een ontwikkelversie op het Insider Build-platform, dat losstaat van de reguliere Windows-updates. Het is nog onduidelijk of en wanneer deze update van het Startmenu het grote publiek zal bereiken.
Aanpassing van Formaat en Indeling
Een van de meest cruciale aspecten van het beheren van grote tegels is de mogelijkheid om de grootte en indeling van het menu aan te passen. Windows laat minder dan één tegelkolom niet toe bij het slepen van de rechterrand van het startmenu. Als je helemaal geen tegels wilt, moet je ze allemaal verwijderen met 'Van Start losmaken' of door alle groepen te verwijderen. De breedte van de kolommen kan worden vergroot door 'Meer tegels weergeven in het Startmenu' aan te vinken bij de instellingen 'Persoonlijke instellingen / Start'.
Het selectievakje 'Start in volledig scherm gebruiken' creëert nog meer ruimte voor tegels en herstelt het startmenugedrag dat sommige gebruikers misschien nog wel kennen van Windows 8. Dit opent niet alleen een menu, maar de tegels vullen het hele scherm. De hoogte van het menu kan traploos worden aangepast.
Het klassieke startmenu kan worden uitgeschakeld met de knop 'Lijst met apps in Startmenu weergeven' bij de genoemde instellingspagina. Als je dat doet, verschijnen er twee nieuwe knoppen in de linkerbovenhoek van het startmenu, waarmee je kunt schakelen tussen het klassieke startmenu ('Alle apps') of een weergave met alleen tegels ('Vastgemaakte tegels'). Op de genoemde pagina staat onderaan ook een link met de naam 'Kiezen welke mappen in Start worden opgenomen'. Daar kun je bepalen welke pictogrammen er in de linkerkolom van het startmenu boven het 'Aan/uit'-pictogram worden weergegeven.
Techniek van Grootte en Visuele Weergave
De grootte van tegels is een fundamenteel onderdeel van de gebruikerservaring. Nieuw gecreëerde tegels hebben de grootte 'medium' voor traditionele toepassingen. Een ontwikkelaar kan de initiële grootte voor een app instellen. Middelgrote tegels voor normale toepassingen zien er echter meestal niet erg mooi uit. Windows maakt hun pictogram namelijk niet groter dan het bureaubladpictogram van dezelfde toepassing. Zo'n tegel bevat dus veel ongebruikte ruimte. Het omschakelen van alle tegels naar 'klein' is ook geen oplossing, omdat de labels dan verloren gaan en veel kleine tegels al snel verwarrend worden.
Er is een manier om het standaard pictogram dat bij een tegel wordt weergegeven te vervangen door iets van je eigen hand. Dit werkt voor zowel apps als normale toepassingen. Om dit handmatig te doen is echter een heel gedoe. Er wordt daarom geadviseerd om dat over te laten aan een tool zoals het programma TileIconifier. Die tool heeft altijd al perfect gewerkt, is gratis beschikbaar en staat onder een opensource-licentie.
Als je geen speciaal gereedschap wilt gebruiken, moet je eerst minstens één, maar liever twee afbeeldingen maken en die in de map zetten waar het EXE-bestand van de applicatie is opgeslagen. Je kunt GIF-, PNG- of JPG-bestanden gebruiken in de formaten 150 × 150 en 70 × 70 pixels. Als alleen de grotere beschikbaar is, zal Windows die schalen om een kleine tegel weer te geven. Als startpunt kun je een screenshot maken vanuit verkenner, in de map van het applicatiebestand met een van de grotere pictogramweergaven.
Geavanceerde Aanpassing via XML en Manifestbestanden
Voor gebruikers die de volledige controle over het uiterlijk van hun grote tegels willen, biedt Windows een geavanceerde methode via het aanpassen van een XML-bestand. Je moet de bitmaps in een XML-bestand invoeren, dat in dezelfde directory als het EXE-bestand thuishoort en dat de naam moet hebben van het programmabestand. Daarbij vervang je de extensie '.exe' door '.VisualElementsManifest.xml'.
De indeling van dat XML-bestand is cruciaal voor de weergave. De namen van de twee bitmaps horen thuis bij de attributen Square70x70Logo en Square150x150Logo van de <VisualElements>-tag. Als er maar één afbeelding aanwezig is, dan hoort die bestandsnaam in beide velden thuis. Het attribuut ShowNameOnSquare150x150Logo kan aan of uit staan en bepaalt of de naam van het programma wordt weergegeven als het tegelformaat op Middelgroot staat. Als het weergeven ervan ingeschakeld is, bepaalt het ForegroundText-attribuut of Windows daar een licht of een donker lettertype voor gebruikt.
Het BackgroundColor-attribuut bevat een van de voorgedefinieerde kleurnamen of een RGB-code voor een kleur die bekend is uit de HTML-syntaxis. Zo staat #800080 voor een donkerpaarse kleur. Om ervoor te zorgen dat Windows de veranderingen accepteert, moet je de snelkoppeling aanpassen die ten grondslag ligt aan de tegel.
Ordening en Groepering van Tegels
De organisatie van het Startmenu is essentieel voor efficiëntie. Door tegels te groeperen in mappen in het startmenu, kunt u uw apps beter ordenen, de overzichtelijkheid verminderen en kunt u sneller gerelateerde apps vinden en openen. Het zorgt ook voor beter ruimtebeheer en persoonlijke instellingen, waardoor uw Startmenu een schonere en efficiëntere indeling krijgt.
Als u een map wilt maken, sleept u de ene tegel over de andere om een map te maken. De map wordt automatisch gemaakt en u kunt de naam ervan wijzigen. Als u meer tegels aan de map wilt toevoegen, sleept u deze naar de map. Als u een tegel uit een map wilt verwijderen, opent u de map en sleept u de tegel eruit. Als u een map wilt verwijderen, verplaatst u alle tegels eruit.
Wanneer u de volgorde van tegels in het startmenu wilt wijzigen, sleept u een tegel van de huidige positie naar een andere. Door de lijst met apps te verbergen, kunt u een schonere weergave van het Startmenu krijgen.
Vergelijking van Tegelopties en Eigenschappen
Om de verschillende opties voor grote tegels te structureren, biedt onderstaande tabel een overzicht van de beschikbare instellingen en hun effecten op de gebruikerservaring.
| Eigenschap | Beschrijving | Effect op Gebruikerservaring |
|---|---|---|
| Grootte van Tegel | Beschikbaar in klein, medium en groot formaat. | Grote tegels bieden meer ruimte voor informatie, maar kunnen rommelig lijken als ze niet goed zijn afgestemd. |
| Live Tiles | Tegels die dynamische informatie tonen (bijv. e-mails, nieuws). | Kan als overbodig worden ervaren; zorgt voor knipperend scherm dat afleidt. |
| Transparantie | Nieuwe testversie met transparante achtergrond. | Maakt het menu frisser en overzichtelijker, vergelijkbaar met Windows 10X. |
| Volledig Scherm | Optie om het Startmenu als volledig scherm te openen. | Biedt maximale ruimte voor tegels, maar kan de klassieke navigatie verbergen. |
| XML Manifest | Geavanceerde aanpassing van pictogrammen en kleuren. | Toont volledige controle over het uiterlijk van de tegel, inclusief tekstkleur en achtergrond. |
| Groepering | Mogelijkheid om tegels in mappen te plaatsen. | Verbeterde organisatie, snellere toegang tot gerelateerde apps en schoner menu. |
Praktische Toepassing en Onderhoud
Bij een nieuw geïnstalleerde Windows 10 is het startmenu een vrij rommelige verzameling van tegels. Met een beetje onderhoud wordt het echter een handige manier om toegang te krijgen tot je regelmatig gebruikte programma's. Door aanpassen van het Windows startmenu wordt het overzichtelijker, handiger of zelfs mooier. Het startmenu van Windows 10 heeft geen goede reputatie: te rommelig, lelijk, en voortdurend knipperende live-tegels met overbodige informatie. Je kunt het menu op veel gebieden aanpassen aan je eigen voorkeuren, maar Microsoft heeft enkele noodzakelijke stappen onnodig ingewikkeld gemaakt. Toch is het op de lange termijn zinvoller om je daar even mee bezig te houden dan om je meerdere keren per dag te ergeren aan het weinig populaire lanceerplatform.
Het Startmenu van Windows is een belangrijke functie van het besturingssysteem en biedt snelle toegang tot uw apps, instellingen en bestanden. Het bevat een krachtige zoekfunctie en stelt u in staat om uw favoriete apps, mappen en websites vast te maken voor eenvoudige toegang. Met aanpassingsopties kunt u het formaat van tegels wijzigen, deze in groepen indelen en het uiterlijk van het startmenu aanpassen aan uw voorkeuren.
Conclusie
Het beheer van grote tegels in Windows 10 is een complex maar essentieel aspect van de persoonlijke computeromgeving. Van de standaardrommelige weergave naar een op maat gemaakte, efficiënte interface vereist het begrip van de onderliggende structuur, de mogelijkheden tot groepering en de geavanceerde opties voor visuele aanpassing. Of het nu gaat om het testen van nieuwe transparante opmaaks, het creëren van eigen pictogrammen via XML-manifesten of het ordenen van tegels in mappen, de mogelijkheden zijn uitgebreid. Door deze technieken toe te passen, transformeert het Startmenu van een bron van frustratie naar een krachtig hulpmiddel voor dagelijkse productiviteit.