Inleiding
Geluidsoverlast is een veelvoorkomend probleem in woningen, op kantoorlocaties en in culturele-instellingen. Of het nu gaat om contactgeluid, luchtgeluid of akoestische stroming, ongewenst geluid kan de leefbaarheid van een ruimte beïnvloeden. In veel constructies spelen de keus van het tilingmateriaal en eventuele onderliggermaterialen een cruciale rol bij de akoestische prestaties. Geluidsisolatie met tegels is vaak gepaard met de aanpassing van onderliggende lagen, zoals het aanbrengen van isolatiematerialen onder de tiling. Uit de meest recente offerte en winkelinformatie is gebleken dat er een breed spectrum is aan beschikbare materialen en technologie om geluidsisolatie te integreren in het aanlegproces van tilingen.
Deze artikeldiepgrondelijkheid richt zich op de praktische toepassing van geluidsisolatie in de context van tilingbladen en wandconstructies. We geven een overzicht van materialen, technieken, kosten en aanbevelingen, altijd afhankelijk van de betrouwbare info die beschikbaar is in de gegenereerde contextdata.
Geluidsisolatieplaten en hun toepassing in tilingconstructies
Geluidsisolatieplaten worden vaak gebruikt in muren, plafonds en vloeren om akoestisch comfort op te wekken. In het kader van tegelparket (vloertegels of wandtegels) kunnen geluidsisolatieplaten onder de tegelbedekking worden aangebracht, vooral in vloerconstructies. Dit voorkomt ongewenste trillingen en verminderd de doorgeleiding van harde geluiden tussen kamers of verblijven.
Gyproc vloerplaten
De Gamma winkel verkoopt Gyproc vloerplaten die zowel geluidsisolerend als brandwerend zijn. Deze gipsvezelplaten kunnen bijvoorbeeld gebruikt worden in kombuizen of slaapkamers waar akoestisch comfort en geluidsuitzondering belangrijk zijn. Gyproc vloerplaten helpen bij een betere akoestische afbakening en verminderen o.a. de contactgeluiden die ontstaan via tegelbedekking en vloerconstructie.
Foamplaten
Foamplaten zijn geschikt om te gebruiken als akoestische onderliggers onder tilingen. Deze platen zijn relatief licht in gewicht, gunstig voor het draagvermogen van vloeren, en bieden goede geluidsreductie in combinatie met tegels. In de praktijk wordt deze onderligger lichtjes opgeschroefd of getimmerd onder de tegelbedekking voor een snelle, effectieve akoestische verbetering.
Foam is een veelbelovend en toepasbaar materiaal, ook in verhouding tot de beschikbare prijs/prestatie. De eenvoud van installatie maakt foamplaten een favoriete keuze, vooral voor amateurs en professionals in het tegeltacticssegment.
Geluidsisolatie onder tegelbedekking: vloerisolatielagen
Teerlijk is de constructieve onderbouw voor een vloer met tegelbedekking meestal beton, verharderplaten of droge vloerconstructies (compleet met dempingslagen). In dit scenario kunnen geluidsisolatiematerialen onder de dempingslaag of onderliggende dragers worden aangebracht.
Ondervloer Foam
In het winkeloverzicht van Hornbach is beschikbaar “Foam PE op rol” in diktes zoals 2 mm met een prijs van ongeveer €1,08 per m². Dit materialen is geschikt voor het aanbrengen onder tegelsystemen, waar het een rol speelt als akoestische dempingslaag. Het is eenvoudig aan te brengen en biedt goede akoestische werking, vooral voor korte golflengten van geluid, zoals piep- en klankoverlast uit muziekinstallaties of trefgeluiden van kleden of stoelen.
Geluidsisolatie met dempingsmat
Een dempingsmat of vloermat (ondervloer mat) is meestal een combinatie van kunstvezel, polyethyleen of rubbermaterialen. Deze lagen kunnen onder een tegel- of vloerbedekking worden aangebracht om akoestisch comfort op te leiden.
Beoordeeld op betrouwbaarheid, zijn zowel Foam als dempingsmaterialen in gebruik. De toevoeging van een dempingsdikte kan voor een betere akoestische prestatie zorgen, maar ook kan het soms van invloed zijn op de totale dikte van het tegelbedekkingsoppervlak. Dit vraagt om aandacht bij de planning en in te zetten bijvragen naar de toelaatbare vloerafwerking (bv. voorzieningen op een loopvloer in een gemeenschappelijke ruimte in appartementenwoning).
Materialen op basis van natuurlijke ingrediënten
Beide geluidsisolatieplaten en onderliggende lagen vormen een technische bijdrage, maar er zijn ook alternatieven met milieuprofielen die verwezenlijkt worden door gebruik van materialen met oorsprong in houtvezels of cellulose.
Houtvezelplaten
De Gutex Thermofloor houtvezelplaten zijn verkrijgbaar in variërende diktes. Deze zware en flexibele houtvezels worden soms uitgevoerd om akoestisch comfort op te leveren in combinatie met tegel- of parketvloeren. Uit Hornbach’s databank is te zien dat Thermofloor een stukje voor €3,54 tot €5,33 per plaat kost, dus iets over €5 per m². Deze houtvezelplaten zijn robuust, duurzaam en bieden goede geluidsabsorptie en contactgeluidreductie.
Houtvezelmaterialen worden ook gebruikt in situaties waarbij brandveiligheid relevant is. Ze zijn bij voorkeur van toepassing in binnenbevelen of isolerende wandconstructies van de gebouwsector.
Cellulose platen
Celluloseplaten zijn afkomstig uit verwerkte papiervezels, zoals oud kranten- of kathederpapier. Celuloseplaten zijn hoge akoestische kwaliteiten en milieuvriendelijkheid bekend, maar minder technisch inzetbaar. In tegellagen onder de dempingslaag zijn celluloseplaten niet vaak ingezet, want deze zijn niet zwaar genoeg om het gewicht van de tegel- en onderliggende dragers te dragen.
Een duurzame en milieuvriendelijke geluidsisolatie is voornamelijk van toepassing op plafonds of wandconstructies. Hierin is cellulose in zijn eenvoudste vorm beter inzetbaar, en het maakt van dergelijke materialen dan een gunstig alternatief als men bij voorkeur milieu- en gezondheidsvriendelijke producten zoekt.
Kurkplaten als akoestisch onderbouw voor tegelvloeren
Volgens Hornbach’s en Isolatiemateriaal.nl zijn kurkplaten zeer geschikt voor akoestische scheidingslagen. Kurkrols zoals de NOMA rollen of vloerplaten (NOMA Nature Kurkplaat) worden in binnenklimaatontwerpen geadviseerd, onder andere omdat het een natuurproduct is dat warmte en geluid kunnen absorberen. De prijzen lopen van ongeveer €9 per m² tot €20 per m², afhankelijk van de dikte.
In een onderbouwconstructie met tegels kunnen zulke kurkrols gebruikt worden. Zij vullen de interstitie tussen vloerbedekking en de ruimtes uit (zoals binnenloopvloeren, keuken- of badkameroppervlakken). Bijvoorbeeld, de NOMA Nature kurkrol (50 x 800 x 0,2 cm) is gemeld met een prijs van €19,95 per rol of €4,99 per m². Dit maakt het geschikt voor een algemeen gebruik in combinatie met tegelvloeren bijv. met lage tilingen.
Vloerkussens en akoestische onderliggers
Niet alleen het materiaal zelf is van belang, maar ook de manier van toepassing in een werkelijke vloerlaag. Bijv. de z.g. vloerkussens kunnen er als onderliggers ingezet worden. Hornbach’s biedt ook diverse “ondervloernopjes” of “ondervloer rolmaterialen” die met betrekking tot akoestiek en geluidsoverlast goed functioneren voor tegelbedekking.
De MACLEAN Ondervloer Iso Sound-op-rol is een product dat bekende akoestische prestaties levert. Dit product is gemeld met een prijs van €55,90 per rol (ongeveer 5,59 € per m²). De dikte is 2 mm en de rol is 10 m². MACLEAN maakt dus ook geluidsscheidingsconstructies toegankelijk op de binnenmarkten.
Gebruik in bad- en keukenruimten
Voor binnenkeuken- en badkameroppervlakken is het aanbrengen van geluidsarmere materialen meestal minder urgente aandacht gegeven. De reden is dat in die zones de akoestische last vaak beperkt is, behalve bijv. bij het gebruik van een hard opvallende wasmashiner of de drukke belasting door gebruik in zolderappartementen. Toch moet in dit soort ruimtes er wel rekening gehouden worden met akoestische normveranderingen.
Voor tegelvloeren in badkamers is eventueel het gebruik van een dempingsmat of enkelrol van foamplaten nodig, als het van technische oorzaak is dat er overlast kan ontstaan. Door het uitvoeren van akoestische onderbouw kan men ook schade aan de tegelbedekking vermijden (individuele tegel of totale betimmeringssplitsing door akoestische druk of korte golflengtes).
Geluidsisolatie in wandconstructies
Voor wandconstructies is geluidsisolatie belangrijk bijv. in een woningbouwproject waarin geluidsoverlast van andere woningen wordt verwacht. Ook voor een woonruimte gelegen in de buurt van wegen of industrie moet men dit aanpakken.
In de constructie van wanden met betonplaten of platenconstructies kan men op het plaatoppervlak geluidsisolatieplaten aansluiten. Vanuit Gamma is vermeld dat zowel Gyproc wandplaten als foamplaten te gebruiken zijn voor geluidsarmere wandconstructies. Deze platen kunnen aangeklikt worden in een hout- of metalen profielconstructie en opvullen tussen de losse wanden.
Als men bijvoorbeeld een wandconstructie wens, kan men met een dichte beplating en extra dempingsmaterialen voor een akustisch geïsoleerde balkonwand of woningscheidingswand zorgen. Het is dan van belang dat men geluidsabsorbers op het plaatgehoor en losse wandconstructie gebruikt.
Aanbevelingen en overwegingen bij de uitvoering
Voor een geluidsisolerende tilingconstructie zijn er bijzondere aandachtspunten te bespreken, waarbij zowel het materiaalkeuze, akoestische prestaties en montagevorm worden beoordeeld. De hierboven genoemde materialen zijn allen toegankelijk in de Nederlandse handel. Inclusie van een akoestische evaluatie (t.b.v. akoestische normen zoals EN 140 of NEN 2410), in combinatie met geluidsisolatieveiling met gebruik van tilingconstructies, kan leiden tot een betere akoestische planning en het voldoen aan technische en bouwkundige standaarden (bv. van bouwmeesterschap voor appartementswoningen).
Budgetoverzicht en kostenvergelijking
Een keuze voor geluidsisolatie voor tegelbedekking zet niet alleen akoestische doelstellingen, maar de kosten die hierbij gemaakt kunnen worden moeten eveneens in overweging genomen worden. Uit diverse winkelinformaties wordt de volgende overzicht gegeven.
| Materiaal | Dikte (in mm) | Prijs/m² (in €) |
|---|---|---|
| Foam (Hornbach) | 2 | 1,08 |
| Houtvezelplaat (Thermofloor) | 20 | 4,92 |
| Celluloseisolatie* | - | ≈5 - 7 |
| Kurkrol (NOMA Nature) | 0,2 | 4,99 |
| Kurkplaten (vanaf 0,2 cm) | 0,2 - 4 mm | 10,58 - 20,90 |
| MACLEAN Iso Sound | 2 | 5,59 |
| Foam PE op rol (Hornbach) | 2 | 1,20 |
| Isotherm PE | 1,5 | 1,90 |
| Selitflex goud | 1,6 | 2,05 |
*Cellulose gegevens zijn geschat en afhankelijk van de marktaanbod.
Hoewel Foam en de houtvezelplaten duurzaam zijn en relatief gunstige prijs/prestaties offeren, is het van belang om zowel technische functie als akoestische resultaten te beoordelen. Ook bijvoorbeeld het verschil in kostprijs tussen foam en dempingsrols is marginaal, wat het gunstig maakt voor een snelle geluidsreductie.
Beoordeling van de materialenoplossingen van oplaat tot klinkerglans
Afgezien van het materiaal en de prijs, zijn er aanvullende overwegingen in de geluidsisolatie op basis van oplaatconstructies:
- Robuustheid: In tegelvloeren moet men goed rekening houden met afbakening en dragend vermogen. Gips of houtvezelplaten zijn vaak gevoeliger en vereisen een stabilere onderbouw.
- Afwerking: Tegelbedekkingen moeten correct aangesloten worden en in sommige gevallen is aanpassing van dempingslagen of dempende tegelpasten nodig om het oppervlak stabiel en duurzaam te maken.
- Duurzaamheid: Vooral bij nieuwe constructies wordt ruim aandacht besteed aan milieubelasting en duurzame productieprocessen. Materialen zoals het gebruik van houtvezels of cellulose zijn dan voordelig, maar minder aantrekkelijk wanneer het gaat om akoestische prestaties in de loop van de jaren.
Tegenstrijdige of onduidelijke informatie en beoordeling
Ondanks de uitgebreide voorbeelden en keuzelijsten die worden geleverd, zijn er ook onvolledigheden in de beschikbare informatie. Het is namelijk niet duidelijk of alle genoemde materialen toepasbaar zijn in de context van tilingbedekkingen, vooral in complexere onderbouwconstructies zoals demping + tegelbedekking + druppelijs. Daarnaast zijn de toepassingsvoorwaarden van sommige materialen onbekend of onduidelijk vermeld, bijvoorbeeld de toelaatbare montagehoogte van een rolproduct ten opzichte van een losliggende tegelconstructie.
Daarnaast is onduidelijk of enkel het materiaal al voldoende is of of men nog extra materialen of technieken moet toepassen om geluidsisolatie te optimaliseren. Geluidsabsorptie, geluidsreductie en geluidsresonantie hoeven namelijk niet op elkaar in te spelen. De kwaliteit van akoestisch geluidsisolatiemateriaal is dus ook afhankelijk van hoe het wordt ingezet.
Conclusie
Geluidsisolatie in tilingconstructies is een realistische en technisch relevante maatregel die in een woning of culturele locatie toegevoegde waarde kan bieden. Tegelbedekkingen kunnen dus samen met akoestische dempingsmaterialen geëist worden om ongewenste akoestische voetstappen en geluidsweerklank te voorkomen.
De meest voorkomende producten in huidige winkels zijn Foamplaten, houtvezels, dempingsrollen, Iso Soundrols en Noma-kurkplaten. De prijsvariatie is duidelijk en de toepassing is in veel gevallen eenvoudig. Onderbouw en montagevorm blijven cruciale keuzes, evenals de aandacht op akoestische normen en technische eisen in de woningbouwsector.
Voor de bestendigheid en akoestische uitgangsgegevens worden zowel technische als milieuvriendelijke producten geadviseerd. Een technische afweging kan het verschil maken in akoestische kwaliteit en gebruikerscomfort.